De Wilde Roos: Praktijk voor Yoga, Ayurveda en Auroreading

Home
Ayurveda
AurareadingEerste consultCoachingVoedingsadvies Massage Yoga & meditatie klankmeditatie WorkshopContact met de Wilde RoosLinksDe Wilde Roos: Praktijk voor Yoga, Ayurveda en Auroreading

Ayurvedische massage en Sirodhara

De therapeutische waarde van massage wordt in de ayurveda hoog aangeslagen: zij is vataverlagend, reinigend, ontspannend, activerend, harmoniserend, grondend en het bevordert zelfacceptatie. Door haar ontspannende, vitaliserende en reinigende werking is massage ook in preventieve zin een zeer belangrijk instrument. Zij wordt aangewend bij spier- en gewrichtsaandoeningen, gebrek aan energie, sterke mentale fixatie, slapeloosheid, hyperventilatie, spanningspijnen, gebrek aan zelfervaring en alle vormen van nervositeit.

Een massage wordt meestal gecombineerd met een kort consult en duurt ongeveer anderhalf uur. Kosten € 75,-

Achtergrondinformatie

Sommige onderdelen van de Ayurveda zijn zeer beroemd geworden. Massage is er één van. Vooral de ayurvedische voetmassage is onder de naam ‘voetreflexologie’ wijdverbreid in het Westen. In India is massage al duizenden jaren een onderdeel van het dagelijks leven. Iedereen masseert: echtgenoten masseren elkaar, moeders masseren hun baby’s, kinderen masseren hun grootouders, sporters masseren elkaar en therapeuten masseren hun patiënten. Uit al deze ervaringen zijn zeer verfijnde inzichten ontstaan in de therapeutische betekenis van massage.

Hoewel de ayurvedische massage over het algemeen een algehele lichaamsmassage is, wordt speciale betekenis toegekend aan de massage van het hoofd en de voeten. Bij bepaalde klachten worden deze lichaamsdelen extra of apart gemasseerd, bijvoorbeeld hoofdmassage bij hoofdpijnen, slapeloosheid of depressiviteit. Voetmassage is zeer ontspannend en heeft een diepe doorwerking naar vele lichaamsfuncties.

Voor de meeste westerse masseurs is massageolie slechts een middel om de massagebeweging te vergemakkelijken. In de ayurvedische massage is de olie zelf van grote betekenis en is het inbrengen van de geneeskrachtige olie een van de belangrijke motieven voor het masseren. Olie is vet, zwaar en verwarmend en daarmee zeer vataverlagend. Het inoliën van het lichaam is dan ook een van de klassieke remedies tegen verhoogde vata. In het kader van psychotherapie is dit van belang omdat bij psychische problemen bijna per definitie sprake is van verhoogde vata. Het zichzelf inoliën wordt dan ook standaard, als onderdeel van de dagelijkse routine, voorgeschreven aan patiënten met een verhoogde vata. De warme olie wordt over het hele lichaam, van boven naar beneden, ingemasseerd. Er is speciale aandacht voor het inoliën van de bovenkant van het hoofd, de oren, de navel en de voetzolen. Na een halfuurtje neem je een douche. Deze eenvoudige zelfmassage versterkt de zenuwen en kalmeert de geest. Afhankelijk van de constitutie en de problematiek worden verschillende oliën voorgeschreven, bijvoorbeeld: sesamolie is grondend (goed voor vata-constitutie), mosterdolie is verwarmend (stimuleert kapha) en kokosolie koelt pitta.

Er zijn zeer veel zogenaamde taila’s. Dit zijn oliën waarin geneeskrachtige kruiden zijn opgelost ten behoeve van specifieke klachten zoals nervositeit, reuma of huidaandoeningen.

De therapeutische waarde van de massage

Naast de voedende en vataverlagende kwaliteiten van de olie heeft massage nog vele andere invloeden. Lichamelijk is massage vooral reinigend. Door het kneden worden afvalstoffen in het lichaam losgemaakt die via de lymfevaten worden afgevoerd. Het is daarom van belang om na een massage altijd goed te drinken. Daarnaast is massage zeer goed voor de huid, de gewrichten en de spieren. Regelmatige massage maakt het lichaam soepel en sterk.De invloed van massage is echter niet alleen lichamelijk.

Massage bevordert de algehele energiedoorstroming en is daardoor zowel ontspannend als opwekkend. Daarbij wordt de massage altijd afgestemd op de overheersende dosha van dat moment. Een kapha-massage is stevig en activerend, een vata-massage meer kalmerend.

Een goede masseur stemt zich zodanig af op de cliënt dat hij voelt welke mate van intensiteit wordt gevraagd: een stevige of zachte aanraking en alle gradaties daartussenin. Als hij de hand legt op een plek waar de energie geblokkeerd is, dan kan door de accepterende hand van de therapeut de cliënt worden uitgenodigd om daar los te laten. Het is voor de doorwerking van de massage dan ook wenselijk dat de cliënt met een ontspannen aandacht de masseur volgt. Als je moe bent en ontspant dan kan het natuurlijk best gebeuren dat je wegzakt en in slaap valt. Dat is heerlijk ontspannend maar niet juist de bedoeling. Als de opgestapelde energie ontspant, wordt deze door de strijkende massagebewegingen over het geheel verdeeld.

Het aangeraakt worden heeft op zichzelf ook een sterke psychische invloed. Het kan een zeer weldadige ervaring zijn om te worden gemasseerd. De ervaring dat je het waard bent om zo aandachtig en liefdevol te worden behandeld, is heel koesterend. Het bevestigt je als het ware in je bestaan.

Mede door de begrenzende invloed van de olie, ga je weer meer je eigen ruimte voelen. Door deze begrenzing ga je ook beter voelen wat er is. Je komt door de aanraking in kontact met delen van je lichaam waar je minder kontact mee had. Dat is voor iedereen anders. Je voelt normaal gesproken bijvoorbeeld meer de bovenkant en de voorkant van je lichaam. Door de massage kan de achterkant ook meer in je bewuste ervaring komen. Dit gebied kan dan meer ruimte krijgen en zich openen.

In de massage leer je ook jezelf over te geven en toe te vertouwen aan iemand anders. Als de masseur je vriend is, is dat natuurlijk makkelijker dan wanneer het een vreemde is. Maar het is een van de kwaliteiten van een goede masseur dat hij je daartoe uitnodigt. In die zin bouw je ook met een masseur een relatie op wanneer je er egelmatig komt, bijvoorbeeld een of twee keer in de maand.

De therapeutische waarde van de massage wordt in de ayurveda dus hoog aangeslagen: zij is vataverlagend, reinigend, ontspannend, activerend, harmoniserend, grondend en het bevordert zelfacceptatie. Door haar ontspannende, vitaliserende en reinigende werking is massage ook in preventieve zin een zeer belangrijk instrument. Zij wordt in de psychotherapie aangewend bij gebrek aan energie, sterke mentale fixatie, slapeloosheid, hyperventilatie, spanningspijnen, gebrek aan zelfervaring, gebrekkige gronding en alle vormen van nervositeit.

Marma’s

De levensenergie, de prana, is in sommige delen van het lichaam extra geconcentreerd aanwezig: bijvoorbeeld in het hoofd, het hart, de blaas, rond de navel, in het perineum, in het zaad, in het bloed. De ayurveda onderscheidt 107 punten waar de prana extra aanwezig is. Deze energiepunten worden ‘marma’s’ genoemd. De grootte ervan wordt uitgedrukt in vingerbreedtes en varieert van een halve tot vier vingerbreedtes. Het zijn vaak de gebieden waar spieren, vaten, pezen en gewrichten samenkomen. Deze punten vormen de plattegrond voor de ayurvedische massage.

Er zijn 11 marma’s op de beide armen en benen, 12 marma’s aan de voorkant van de romp, 14 marma’s op de rug en 37 marma’s op het hoofd. Als deze plekken beschadigd worden of slecht doorstromen, dan worden de organen die in relatie staan met deze punten slecht van energie voorzien.

Een marma-specialist kan aan de hand van de conditie van de marma’s, een diagnose stellen omtrent de algehele gezondheidstoestand van de cliënt. Door een afgestemde massage van deze punten, bijvoorbeeld middels licht drukken of een cirkelende beweging, kunnen verstoorde energiestromen weer vrij komen en normaal functioneren. Mensen doen dit vaak ook spontaan. Van nature zijn de meeste mensen geneigd bepaalde plekken op het hoofd te masseren bij hoofdpijn. Het uitoefenen van een nauwkeurig gedoseerde druk op de slapen

(shankha marma) kan hoofdpijn snel minder scherp maken. Of als iemand zich even sterk moet concentreren, legt hij vaak een paar vingers op het midden van het voorhoofd (sthapanimarma).

Kennis van de locatie van de marma’s kan ook heel behulpzaam zijn bij het ontwikkelen van een subtieler gewaarwording van het energielichaam. Vaak kunnen we in de gevoelservaring van het lichaam ons beeld van het lichaam niet loslaten. We blijven in de ervaring dan teveel gebonden aan de kennis van de anatomische structuur van het lichaam. Als je bijvoorbeeld je voet echt wilt voelen, dan moet je de voorstelling die je van je voet hebt, volledig leren loslaten, anders blijf je hangen in verwachtingen die gebaseerd zijn op het beeld. Door innerlijk de plaatsen van de marma’s af te tasten, heb je toch een houvast, maar dit houvast leid je naar een energetischer ervaringsniveau.

Ook in de yogahoudingen wordt met de marma’s gewerkt. Het opbouwen van de juiste spanning voor de diverse houdingen, kan nauwkeuriger worden gerealiseerd door te leren om de benodigde energie vanuit de marma’s te verzamelen.

Sirodhara

Sirodhara betekent letterlijk ‘stromend hoofd’. Het is een van die verrassend eenvoudige, maar toch heel invloedrijke methodieken van de Ayurveda.
Tijdens de Sirodhara-behandeling stroomt er gedurende ongeveer een half uur steeds een vloeistof in de breedte over het voorhoofd. De klient ligt rustig op een tafel.Boven zijn hoofd hangt een pot waaruit een dun straaltje vloeistof stroomt op de lijn net boven de wenkbrauwen. De therapeut zorgt dat de pot continue in een rustige beweging heen en weer beweegt zodanig dat het straaltje steeds van links naar rechts en vice versa het voorhoofd raakt.
De vloeistof is van tevoren op lichaamstemperatuur gebracht. De vloeistof die van het hoofd en via de tafel wegloopt, wordt opgevangen, op temperatuur gehouden, en weer teruggebracht in de pot boven het hoofd.
De vloeistof kan bestaan uit (kruiden-)olie, water of melk.

Sirodhara kalmeert het zenuwstelsel. Door de constante stroom wordt de spanning in het hoofd losgelaten. In het midden van het voorhoofd ligt een belangrijke energiepunt (Sthapani-marma) dat geassocieerd wordt met de mentale activiteit van het denkvermogen (manas). De constante, milde massage van dit gebied verzacht alle samentrekking en fixatie in de mentale energie, waardoor er letterlijk een stromend hoofd ontstaat. Gedachten blijven komen maar door de stroom laat je ze ook weer gaan. Elke vorm van vasthoudendheid en fixatie verdwijnt. Ook de bijna onwillekeurige concentratie op de stroom, speelt een grote rol. Er is haast geen mogelijkheid om op het oude gefixeerd te blijven. De doorwerking in het totale energieveld is diepgaand.

Indicaties

Indicaties voor Sirodhara zijn: (spannings-)hoofdpijn, slapeloosheid, stress, hoge bloeddruk, psoriasis, eczeem en mentale problemen. Met name de toepassing bij slapeloosheid, in combinatie met speciale kruiden, heeft blijkens diverse onderzoeken zeer goede effecten. Sterk verhoogde kapha en bepaalde vormen van depressiviteit zijn een contra-indicatie.

In het Westen wordt de behandeling vaak eenmalig toegepast als een zeer ontspannende en plezierige ervaring. Bij meer serieuze problemen, bijvoorbeeld hardnekkige slapeloosheid, is het van belang om te beseffen dat in de therapeutische toepassing, de Sirodhara-behandeling meerdere keren herhaald moet worden.
Traditioneel wordt het, afhankelijk van de ernst van de klachten, 7, 14 of 21 dagen achter elkaar gedaan. Daarbij wordt de duur van de behandeling per keer langzaam opgebouwd en langzaam weer afgebouwd.

Een eenmalige behandeling, altijd gecombineerd met een kort consult, kost € 65 plus € 15 voor de benodigde (kruiden-)olie. Vervolgbehandelingen kosten € 65 omdat de olie ongeveer vijfmaal gebruikt kan worden bij dezelfde klient.

 

  [naar Boven]